św. Jadwiga Królowa (1374 - 1399 )

Pochodzenie i sukcesja w Polsce.

ilustracja 3.      Jadwiga była trzecią, najmłodszą córką króla Węgier i Polski Ludwika Andegaweńskiego i Elżbiety księżniczki bośniackiej. Urodziła się na początku 1374 roku, najprawdopodobniej 18 lutego. Słabe zdrowie króla Ludwika i brak syna skłoniły go do wczesnych starań o zabezpieczenie dziedzictwa. Uzyskawszy zgodę na sukcesję w Polsce dla którejkolwiek z córek, przeznaczył tam Marię. Plany te uległy zmianie po śmierci króla w 1382 roku. Marię królową obwołali Węgrzy zaś królowa Elżbieta na tron polski wyznaczyła młodszą córkę - Jadwigę. Została ona wysłana do Polski w lecie 1384 roku, dokładna data przybycia do Krakowa nie jest jednak znana. Na spotkanie Jadwigi wyjechali polscy panowie, dostojnicy małopolscy i zwolennicy utrzymania tronu przy dynastii andegaweńskiej. Prawdopodobnie koronę królewską otrzymała w dniu 15 października 1384 roku z rąk arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzantego. Panowie polscy postanowili sami wybrać męża Jadwidze, ignorując zobowiązania powzięte przez jej rodziców. Po koronacji królowej sfinalizowano rozmowy z Jagiełłą, zaś 18 stycznia 1385 roku przyjechało do Krakowa poselstwo litewskie z prośbą by Jadwiga zgodziła się oddać rękę Wielkiemu Księciu Litwy i Rusi. Z okazji tego małżeństwa on sam i cały naród mieli przyjąć chrześcijaństwo. Podczas zjazdu szlachty w Krakowie na początku lata 1385 roku młodziutka królowa zgodziła się zostać żoną księcia Jagiełły. Dnia 18 lutego 1386 roku odbył się ślub Jagiełły z Jadwigą. Udzielił go arcybiskup gnieźnieński Bodzanta w asyście biskupa Radlicy. Działalność królowej.
Dwór królowej Jadwigi zorganizowany był niezależnie od dworu króla. Prowadziła ona ożywione życie dworskie oraz szeroką działalność dyplomatyczną. Miała własną kancelarię, gdzie wydawano dokumenty w jej imieniu i potwierdzano niektóre akty króla. Przy pomocy interwencji dyplomatycznych próbowała Jadwiga w sposób pokojowy zakończyć wojnę krzyżacko-litewską oraz wrogie działania wobec Polski księcia Władysława Opolczyka. Podejmując korespondencję z Krzyżakami w sprawie przywrócenia pokoju, wysunęła projekt zjazdu na Spiszu, aby tam wynegocjować pokój. W staraniach o dobro państwa i zachowanie pokoju, w sprawie ziemi dobrzyńskiej, nie wahała się odbywać kilkakrotnie dalekich podróży, musiała wysłuchiwać butnych i kłamliwych odpowiedzi, a nawet przyjęła upokorzenie, które jej zgotował wielki mistrz krzyżacki, odmawiając spotkania z nią. Światła królowa od 1390 roku zabiegała o aktywizację uniwersytetu w Krakowie. Postarała się w Stolicy Apostolskiej o erekcję brakującego wydziału teologicznego. W testamencie rozporządziła, że wszystkie jej kosztowności mają być obrócone na odnowienie Akademii Krakowskiej. Ta pamięć o wszechnicy krakowskiej świadczy o tym jak bardzo ceniła Jadwiga naukę.

Przyczyną śmierci królowej był nieudany poród. Córeczka Jadwigi żyła tylko trzy tygodnie i zmarła 13 lipca 1399 roku. Za nią, 17 lipca zmarła matka - królowa Jadwiga.

Sylwetka duchowa i kult pośmiertny.

Jadwiga już za życia była osobą nadzwyczaj świątobliwą. Bardzo dużo czasu poświęcała nie tylko modlitwie ustnej, ale i rozmyślaniu. Kazała przetłumaczyć na język polski: Pismo św., żywoty świętych, kazania o świętych Pańskich, medytacje, mowy św. Bernarda i św. Ambrożego, homilie czterech doktorów Kościoła i inne książki. Dwa razy w tygodniu zachowywała post o chlebie i wodzie. Miała szczególną cześć do Najświętszego Sakramentu. Dawała jałmużnę licznym ubogim i zaopatrywała potrzeby pielgrzymów. Sama szyła i haftowała ornaty, kapy i inne szaty liturgiczne, które posyłała do katedr i kościołów. Królowa i Król pragnąc okazać szczególne nabożeństwo i cześć dla Bogurodzicy Maryi i uprosić dla siebie potomka, wybudowali świątynię pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny i klasztor karmelitański w Krakowie. Realizowała ideał życia kontemplacyjno-czynnego. Nie porzucając czynnej działalności politycznej i społecznej w godzinach kontemplacji zdobywała siły do osiągnięcia szcz ytów pobożności. Pod koniec życia zwróciła się ku św. Brygidzie, także pochodzącej z rodu królewskiego, której ufundowała ołtarz w katedrze na Wawelu. Po śmierci królowej jej kult wybuchł z niesłychaną siłą. U jej grobu cuda spisywane były przez cały XV wiek. Kult ten rozpoczął się już za życia i trwał nieprzerwanie na przestrzeni wieków wśród wiernych, bez formalnej decyzji Stolicy Apostolskiej, co jest ewenementem w historii Kościoła. Dopiero jednak pod wpływem biskupa Józefa Pelczara w 1909 roku po raz pierwszy sprawę beatyfikacji podjął zjazd biskupów galicyjskich, ponowiono ją w 1933 roku.

Cudy, kanonizacja.

W 1949 roku podjęto w Krakowie proces informacyjny. Materiały przesłano do Rzymu w 1950 roku. Nie doprowadziło to jednak do otwarcia formalnej procedury. Dopiero w 1974 roku arcybiskup krakowski Karol Wojtyła wydał orzeczenie o istnieniu publicznego kultu oddawanego "od niepamiętnych czasów", co pozwoliło jego następcy, Franciszkowi Macharskiemu zwrócić się z prośbą do Stolicy Apostolskiej o zatwierdzenie tegoż kultu. 8 lipca 1986 roku wydana została Deklaracja o bł. Jadwidze zatwierdzająca kult. 17 grudnia 1996 roku Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych ogłosiła dekret o heroiczności cnót błogosławionej, a 18 kwietnia ta sama kongregacja ogłosiła dekret stwierdzający cudowny charakter uzdrowienia, które uzyskała za sprawą błogosławionej Anna Romiszewska w 1950 roku. Uroczystej kanonizacji królowej Jadwigi dokonał papież Jan Paweł II 8 czerwca 1997 roku podczas Mszy św. na krakowskich błoniach.


Inne strony o świętej
Opracowania na temat *

* w zbiorach Biblioteki Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie